Dostosowania na maturze i egzaminie ósmoklasisty — komu przysługują i jak je uzyskać
Egzamin ma sprawdzać, ile Twoje dziecko umie, a nie jak szybko czyta mimo dysleksji albo jak znosi stres podczas choroby. Właśnie po to są dostosowania. Problem w tym, że mało kto wie, komu przysługują i jak je załatwić, a potem bywa za późno. Rozłóżmy to na prosto: kto, co, jak i do kiedy.
Czym są dostosowania, i po co
Dostosowania to zmiany w sposobie przeprowadzenia egzaminu (np. więcej czasu, osobna sala, dostosowany arkusz), które mają wyrównać szanse ucznia ze specjalnymi potrzebami. Kluczowe: dostosowania nie obniżają poziomu wymagań ani nie „ułatwiają” egzaminu, wyrównują warunki startu.
Komu przysługują dostosowania
Zgodnie z komunikatem dyrektora CKE, dostosowania mogą otrzymać m.in.:
| Grupa ucznia | Podstawa (dokument) |
|---|---|
| Uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (niepełnosprawność) | orzeczenie z poradni, dostosowanie form i warunków |
| Uczeń ze specyficznymi trudnościami (dysleksja, dysortografia, dysgrafia, dyskalkulia) | opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej |
| Uczeń z chorobą przewlekłą lub czasową niesprawnością | zaświadczenie lekarskie |
| Uczeń objęty w szkole pomocą psychologiczno-pedagogiczną | pozytywna opinia rady pedagogicznej |
| Cudzoziemcy / uczniowie z trudną sytuacją | pozytywna opinia rady pedagogicznej |
Jakie dostosowania są możliwe
- wydłużenie czasu pracy z arkuszem;
- dostosowane (odrębne) arkusze, np. dla uczniów słabowidzących, z niepełnosprawnością;
- osobną salę i spokojniejsze warunki;
- pomoc nauczyciela wspomagającego w czytaniu lub pisaniu;
- odrębne zasady oceniania (np. błędów typowych dla dysleksji/dysortografii);
- sprzęt lub środki techniczne (np. komputer przy dysgrafii).
Jak uzyskać dostosowania, procedura
- 1. Zbierz dokument uprawniający, orzeczenie, opinię poradni, zaświadczenie lekarskie lub uzyskaj opinię rady pedagogicznej.
- 2. Złóż go w szkole (do dyrektora) w terminie z komunikatu CKE, zwykle na początku roku szkolnego klasy egzaminacyjnej.
- 3. Rada pedagogiczna wskazuje sposób(y) dostosowania możliwe dla danego ucznia.
- 4. Otrzymujesz pisemną informację o przyznanych dostosowaniach; uczeń/rodzic składa oświadczenie o korzystaniu (lub rezygnacji).
Ważne: sprawdź aktualny komunikat CKE
Szczegółowy katalog dostosowań, podstawy i terminy określa Komunikat dyrektora CKE o dostosowaniach, publikowany co roku (osobno dla egzaminu ósmoklasisty i matury). Zasady bywają aktualizowane, dlatego zawsze warto sięgnąć do komunikatu na dany rok i skonsultować się z pedagogiem szkolnym.
Jak wspieramy uczniów w Naukowców Dwóch
Przygotowując do egzaminów, uwzględniamy dostosowania w praktyce: ćwiczymy pracę z arkuszem w realnym trybie, oswajamy format i uczymy strategii na czas, a także wspieramy ucznia w spokojnym, pewnym podejściu do egzaminu.
Najczęstsze pytania rodziców
Czy dostosowania „ułatwiają” egzamin?
Czy sama dysleksja wystarczy, by mieć dostosowania?
Kto decyduje o dostosowaniach?
Do kiedy złożyć dokumenty?
Czy uczeń musi skorzystać z przyznanych dostosowań?
Podsumowanie
Dostosowania na egzaminie ósmoklasisty i maturze to prawo ucznia do równych szans, przysługują m.in. uczniom z orzeczeniem, opinią o dysleksji, chorobą przewlekłą czy objętym pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Kluczem jest odpowiedni dokument złożony w terminie. Zawsze sprawdzaj aktualny komunikat CKE i działaj z wyprzedzeniem.
- Centralna Komisja Egzaminacyjna. Komunikat dyrektora CKE o dostosowaniach warunków i form egzaminu. cke.gov.pl
- LIBRUS Rodzina. Kiedy dziecko może mieć wydłużony czas egzaminu? link
