Naukowców Dwóch Blog Wydłużony czas na maturze — kiedy, jak i po co przysługuje

Wydłużony czas na maturze — kiedy, jak i po co przysługuje

Wydłużony czas na maturze — komu przysługuje i jak go uzyskać

„Ile tego czasu w ogóle jest?”, „komu się należy?”, „czy to uczciwe wobec innych?”, pytania o wydłużony czas na maturze wracają co roku. Odpowiem na nie po kolei, bez ściemy i z odesłaniem do aktualnych zasad CKE, żebyś wiedział, kiedy, jak i po co Twoje dziecko może z niego skorzystać.

Po co jest wydłużony czas

Egzamin ma sprawdzać wiedzę i umiejętności, a nie tempo czytania czy pisania. Uczeń z dysleksją czyta i pisze wolniej, uczeń z chorobą przewlekłą szybciej się męczy, a uczeń w spektrum potrzebuje więcej czasu na przetworzenie poleceń. Wydłużony czas wyrównuje te warunki, żeby wynik odzwierciedlał realną wiedzę, a nie barierę wynikającą z trudności.

🧠
Warto wiedzieć
Wydłużony czas to wyrównanie szans, nie przewaga. Uczeń nie dostaje „łatwiejszego” egzaminu ani dodatkowych podpowiedzi, ma jedynie tyle czasu, by pokazać, co umie, mimo wolniejszego czytania czy pisania.

Komu przysługuje wydłużony czas

Wydłużony czas może otrzymać uczeń, który ma odpowiedni dokument potwierdzający potrzebę dostosowania, m.in.:

  • opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się (dysleksja, dysortografia, dysgrafia, dyskalkulia);
  • orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (niepełnosprawność, w tym spektrum autyzmu);
  • zaświadczenie lekarskie o chorobie przewlekłej lub czasowej niesprawności;
  • w niektórych sytuacjach, pozytywną opinię rady pedagogicznej (np. uczniowie objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną, cudzoziemcy).

Ile czasu można uzyskać

Zakres wydłużenia zależy od egzaminu i podstawy dostosowania i jest określony w Komunikacie dyrektora CKE o dostosowaniach na dany rok. W praktyce na egzaminie ósmoklasisty wydłużenie sięga zwykle do połowy podstawowego czasu danego arkusza, a na maturze zakres bywa aktualizowany, dlatego zawsze sprawdzaj komunikat CKE na bieżący rok i ustalenia szkoły, zamiast sugerować się starszymi informacjami.

🧠
Warto wiedzieć
Zasady wydłużonego czasu (zwłaszcza na maturze) w ostatnich latach się zmieniały. Nie opieraj się na artykułach czy poradach sprzed kilku lat, jedynym pewnym źródłem jest aktualny komunikat CKE i informacja ze szkoły.

Jak uzyskać wydłużony czas, krok po kroku

  • 1. Zdobądź dokument, opinię/orzeczenie z poradni lub zaświadczenie lekarskie (a jeśli jeszcze go nie ma, umów diagnozę odpowiednio wcześnie).
  • 2. Złóż dokument w szkole (do dyrektora) w terminie z komunikatu CKE, zwykle na początku roku szkolnego klasy egzaminacyjnej.
  • 3. Rada pedagogiczna wskazuje dostosowania możliwe dla ucznia, w tym wydłużony czas.
  • 4. Otrzymujesz pisemną informację, a uczeń/rodzic składa oświadczenie o skorzystaniu z przyznanych dostosowań (można z części zrezygnować).
💡
Wskazówka dla rodzica
Kluczowa jest data. Dokumenty trzeba złożyć w terminie wyznaczonym w komunikacie CKE (najczęściej jesienią). Jeśli dopiero planujesz diagnozę w poradni, umów ją z dużym wyprzedzeniem, bo na wizyty bywają kolejki.

Jak wykorzystać dodatkowy czas mądrze

Sam dodatkowy czas nie zdaje egzaminu, trzeba umieć go wykorzystać. Warto poćwiczyć to przed egzaminem: rozwiązywanie arkuszy w realnym, wydłużonym trybie, planowanie kolejności zadań, świadome przeznaczanie czasu na sprawdzenie pracy. To element, który ćwiczymy z uczniami w Naukowców Dwóch, przygotowując ich do egzaminu bez pośpiechu i paniki.

Najczęstsze pytania rodziców

Czy wydłużony czas przysługuje każdemu z dysleksją?
Uczeń z opinią poradni o specyficznych trudnościach może otrzymać dostosowania, w tym wydłużony czas, ale musi złożyć opinię w szkole w terminie. Sam fakt dysleksji bez dokumentu nie wystarczy.
Ile dokładnie wynosi wydłużenie?
Zakres określa komunikat dyrektora CKE na dany rok (osobno dla egzaminu ósmoklasisty i matury). Ponieważ zasady bywają aktualizowane, dokładne wartości sprawdź w aktualnym komunikacie i u pedagoga szkolnego.
Czy to „nie fair” wobec innych uczniów?
Nie. Wydłużony czas wyrównuje szanse ucznia, który np. wolniej czyta z powodu dysleksji. Egzamin i wymagania są takie same, zmienia się tylko czas, by wynik odzwierciedlał wiedzę.
Kiedy złożyć dokumenty?
W terminie z komunikatu CKE, zwykle na początku roku szkolnego klasy egzaminacyjnej. Im wcześniej, tym lepiej, zwłaszcza jeśli trzeba jeszcze uzyskać opinię lub zaświadczenie.
Czy uczeń musi skorzystać z wydłużonego czasu?
Nie, w oświadczeniu można zrezygnować z części dostosowań. To decyzja ucznia i rodzica.

Podsumowanie

Wydłużony czas to narzędzie wyrównywania szans, które przysługuje m.in. uczniom z opinią o dysleksji, orzeczeniem lub zaświadczeniem lekarskim. Żeby z niego skorzystać, trzeba złożyć właściwy dokument w szkole w terminie, a dokładny zakres sprawdzić w aktualnym komunikacie CKE. Dobrze wykorzystany, w połączeniu z ćwiczeniem pracy z arkuszem, realnie pomaga zdać egzamin spokojniej i lepiej.

Źródła i badania
  1. Centralna Komisja Egzaminacyjna. Komunikat dyrektora CKE o dostosowaniach warunków i form egzaminu. cke.gov.pl
  2. LIBRUS Rodzina. Kiedy dziecko może mieć wydłużony czas egzaminu? link

Autor posta

Filip Stanek
Kapitan naszego statku – pomysłodawca i założyciel marki Naukowców Dwóch. Doktor chemii specjalizujący się w chemii organicznej. Wykształcony nauczyciel i wieloletni korepetytor, dla którego nie ma rzeczy niemożliwych! Skutecznie przygotował już setki uczniów, którzy dostali się na wymarzone studia.
Zapisz się do newslettera

Otrzymuj powiadomienia o artykułach naukowców.



    Zapisz się do newslettera