Wydłużony czas na maturze — kiedy, jak i po co przysługuje

„Ile tego czasu w ogóle jest?”, „komu się należy?”, „czy to uczciwe wobec innych?”, pytania o wydłużony czas na maturze wracają co roku. Odpowiem na nie po kolei, bez ściemy i z odesłaniem do aktualnych zasad CKE, żebyś wiedział, kiedy, jak i po co Twoje dziecko może z niego skorzystać.
Po co jest wydłużony czas
Egzamin ma sprawdzać wiedzę i umiejętności, a nie tempo czytania czy pisania. Uczeń z dysleksją czyta i pisze wolniej, uczeń z chorobą przewlekłą szybciej się męczy, a uczeń w spektrum potrzebuje więcej czasu na przetworzenie poleceń. Wydłużony czas wyrównuje te warunki, żeby wynik odzwierciedlał realną wiedzę, a nie barierę wynikającą z trudności.
Komu przysługuje wydłużony czas
Wydłużony czas może otrzymać uczeń, który ma odpowiedni dokument potwierdzający potrzebę dostosowania, m.in.:
- opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się (dysleksja, dysortografia, dysgrafia, dyskalkulia);
- orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (niepełnosprawność, w tym spektrum autyzmu);
- zaświadczenie lekarskie o chorobie przewlekłej lub czasowej niesprawności;
- w niektórych sytuacjach, pozytywną opinię rady pedagogicznej (np. uczniowie objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną, cudzoziemcy).
Ile czasu można uzyskać
Zakres wydłużenia zależy od egzaminu i podstawy dostosowania i jest określony w Komunikacie dyrektora CKE o dostosowaniach na dany rok. W praktyce na egzaminie ósmoklasisty wydłużenie sięga zwykle do połowy podstawowego czasu danego arkusza, a na maturze zakres bywa aktualizowany, dlatego zawsze sprawdzaj komunikat CKE na bieżący rok i ustalenia szkoły, zamiast sugerować się starszymi informacjami.
Jak uzyskać wydłużony czas, krok po kroku
- 1. Zdobądź dokument, opinię/orzeczenie z poradni lub zaświadczenie lekarskie (a jeśli jeszcze go nie ma, umów diagnozę odpowiednio wcześnie).
- 2. Złóż dokument w szkole (do dyrektora) w terminie z komunikatu CKE, zwykle na początku roku szkolnego klasy egzaminacyjnej.
- 3. Rada pedagogiczna wskazuje dostosowania możliwe dla ucznia, w tym wydłużony czas.
- 4. Otrzymujesz pisemną informację, a uczeń/rodzic składa oświadczenie o skorzystaniu z przyznanych dostosowań (można z części zrezygnować).
Jak wykorzystać dodatkowy czas mądrze
Sam dodatkowy czas nie zdaje egzaminu, trzeba umieć go wykorzystać. Warto poćwiczyć to przed egzaminem: rozwiązywanie arkuszy w realnym, wydłużonym trybie, planowanie kolejności zadań, świadome przeznaczanie czasu na sprawdzenie pracy. To element, który ćwiczymy z uczniami w Naukowców Dwóch, przygotowując ich do egzaminu bez pośpiechu i paniki.
Najczęstsze pytania rodziców
Czy wydłużony czas przysługuje każdemu z dysleksją?
Ile dokładnie wynosi wydłużenie?
Czy to „nie fair” wobec innych uczniów?
Kiedy złożyć dokumenty?
Czy uczeń musi skorzystać z wydłużonego czasu?
Podsumowanie
Wydłużony czas to narzędzie wyrównywania szans, które przysługuje m.in. uczniom z opinią o dysleksji, orzeczeniem lub zaświadczeniem lekarskim. Żeby z niego skorzystać, trzeba złożyć właściwy dokument w szkole w terminie, a dokładny zakres sprawdzić w aktualnym komunikacie CKE. Dobrze wykorzystany, w połączeniu z ćwiczeniem pracy z arkuszem, realnie pomaga zdać egzamin spokojniej i lepiej.
- Centralna Komisja Egzaminacyjna. Komunikat dyrektora CKE o dostosowaniach warunków i form egzaminu. cke.gov.pl
- LIBRUS Rodzina. Kiedy dziecko może mieć wydłużony czas egzaminu? link